Mikozlar mantarların neden olduğu enfeksiyöz hastalıklardır. Vücut savunmasınının bozulmasına yol açan hastalıklar mikoz oluşmasını kolaylaştırıcı rol oynarlar ve şiddetlendirirler. Oluşan mikrobiyolojik boşluk, mantarlar tarafından doldurulur.
Normal sağlıklı kişilerde fungal enfeksiyonlar genellikle kendiliğinden iyileşebilir, tedavi edilebilir ya da latent kalabilir. Ancak bağışıklık sistemleri hastalık ya da bir ilaç nedeniyle baskılanmış veya uzun süreli kronik bir hastalık nedeniyle zayıflamış kişilerde fungal enfeksiyonlar kan yoluyla tüm vücuda yayılabilir (fungemi) ve hayati organlarda hasara neden olabilir ve hayatı tehdit edici olabilir. Bu enfeksiyonlar sıklıkla akciğerlerden köken alır ancak diğer organlara yayılabilir. Sıklıkla mantar sporlarının solunması ile alınır.
Normalde sağlıklı kişileri etkilemeyen bu enfeksiyonlara fırsatçı enfeksiyonlar denir. Büyümelerine yardımcı koşullar geliştiğinde tüm mantarlar fırsatçı olabilir. Her yerde bulunabilen ve sıklıkla fırsatçı enfeksiyonlara neden olan mantarlar; Aspergillus, Candida, Mucor ve Cryptococcus.

Candida cinsine ait 200 tür olmasına karşın Candida enfeksiyonlarının %75'inin sorumlusu C. albicans'tır. C. albicans, eşeyli çoğalan, diploit, maya tipi bir mantar türü ve insanlarda oral ve vajinal fırsatçı enfeksiyonların etmenidir.
C. albicans insan ağzı ve sindirim sistemi içinde yaşayan pek çok organizmadan biridir. Sağlıklı yetişkinlerin %40'ının ağzında, sağlıklı kadınların %20-25'inin vajinasında varlığı gösterilebilir.
C. albicans sindirim sistemindeki varlığıyla başka patojen bakterilerin çoğalmasını engeller. Vücudun bağışıklık sistemi ve diğer zararsız bakteriler normal şartlarda Candida’yı kontrol altında tutarlar. Ancak, diğer bakterilerin sayısı C. albicans’a oranla azalırsa (örneğin antibiyotik kullanımından dolayı), bağışıklık sistemi zayıflamışsa veya mayanın çoğalmasını sağlayan başka şartlar mevcutsa (yüksek şeker, yüksek pH) C. albicans zararsız olan tek hücreli biçiminden, çok hücreli, istilacı (invaziv), küf gibi ipliksi biçimine dönüşür ve vücudu istilaya başlar.
C. albicans vücudun diğer çevreye açık ve nemli dokularında (ağız, vajinai, bebeklerde alt bezi bölgesi) da aşırı çoğalırsa kandidoza yol açabilir. Kandidoz kanda ve genital yolda da oluşabilir. Ağızda C. albicans enfeksiyonuna pamukçuk denir.
Bağışıklığı baskılanmış hastalarda (örneğin HIV-pozitif hastalarda) Candida enfeksiyonuna çok sık rastlanır ve bu hastalığın seyri çok daha ciddi olup fungemiye varabilir.

Aspergillus, dünyanın her yerine yayılmış yaklaşık 200 mantar (küf) türünden oluşmuş bir cinstir. Yuvarlak hücrelerden oluşmuş mayalardan farklı olarak, Aspergilluslar hif olarak adlandırılan hücre zincirlerinden oluşan ipliksi mantar türleridir. Doğada saman ve çürüyen bitki artıklarında yaşarlar.
Bazı Aspergillus türleri patojendir, insan ve hayvanlarda ciddi hastalıklara yol açabilirler. Sistemik hastalık yapan etkenlerden en yaygınları Aspergillus fumigatus’tur. Aspergillosis (veya aspergilloz), Aspergillus türlerinin neden olduğu bir hastalık grubudur. Belirtiler arasında ateş, öksürük, göğüs ağrısı veya nefessizlik olabilir, bunlar başka hastalıklarda da görüldüğü için tanı koymak zordur. Bağışıklık sistemi zayıflamış veya başka akciğer sorunları olan hastalar buna müsaittir.
İnsanda hastalığın başlıca biçimleri:

• Alerjik aspergillozis (astım, kistik fibroz ve sinüzit hastalarını etkiler)
• Akut invaziv aspergillosis (bazı kanser hastaları ve kemoterapi görenlerde olduğu gibi zayıf bağışıklık sistemlilerde risk artar)
•  Dissemine invaziv aspergillosis (vücuda yayılmış)

Tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.
Bu sitedeki bilgiler sizleri bilgilendirmek üzere verilmiş olup, hekim ve eczacıya danışmanın yerine geçmez.